İki kıtada üç imparatorluğun başkenti
İstanbul'un yazılı tarihi, MÖ 7. yüzyılda Megaralı kolonicilerin Sarayburnu'na kurduğu Byzantion ile başlar; Marmaray kazılarında Yenikapı'da bulunan Neolitik yerleşim ise bölgedeki yaşamın 8.500 yıl öncesine uzandığını gösterir. 330 yılında İmparator I. Constantinus'un şehri Roma İmparatorluğu'nun yeni başkenti ilan etmesiyle Konstantinopolis adını alan kent, bin yılı aşkın süre Doğu Roma'nın, yani Bizans'ın merkezi olmuştur.
1453'te Fatih Sultan Mehmet'in fethiyle Osmanlı başkenti olan şehir, Mimar Sinan'ın camileri, saraylar ve çarşılarla yeniden biçimlendi. 1923'te başkent Ankara'ya taşınsa da İstanbul, Türkiye'nin en kalabalık şehri, ekonomik ve kültürel merkezi olmaya devam ediyor. Tarihi Yarımada'daki anıtlar 1985'ten beri UNESCO Dünya Mirası Listesi'nde yer alıyor.
Semt semt İstanbul: nerede kalınır?
İlk kez gelenler için en pratik seçenek Sultanahmet ve çevresidir. Ayasofya, Topkapı Sarayı, Yerebatan Sarnıcı ve Kapalıçarşı yürüme mesafesindedir; butik oteller ve pansiyonlar yoğundur. Akşamları daha sakin olduğunu ve restoran seçeneklerinin turistik ağırlıklı olduğunu hesaba katın.
Gece hayatı, sanat galerileri ve kafeler arıyorsanız Beyoğlu tarafı, yani Galata, Karaköy, Cihangir ve Taksim çevresi daha uygundur; Tarihi Yarımada'ya tramvayla ya da Galata Köprüsü'nü yürüyerek geçerek ulaşılır. Boğaz manzarası isteyenler Beşiktaş, Ortaköy ve Bebek hattını, İstanbul'u yerlisi gibi yaşamak isteyenler ise Anadolu yakasında Kadıköy ve Moda'yı seçebilir. İş seyahatlerinde Şişli, Levent ve Maslak çevresindeki şehir otelleri metroya yakınlığıyla öne çıkar.
Ne zaman gidilir?
İstanbul'u gezmek için en keyifli dönemler ilkbahar ve sonbahardır. Nisan ayında Emirgan Korusu ve parklar Lale Festivali ile renklenir; mayıs ve haziran ile eylül ve ekim aylarında hava yürüyüşe elverişli, Boğaz turları ise en güzel hâlindedir.
Temmuz ve ağustos sıcak ve nemlidir, Tarihi Yarımada kalabalıklaşır; bu aylarda müzeleri sabah erken gezmek, öğleden sonrayı Boğaz kıyısında ya da Adalar'da geçirmek iyi bir taktiktir. Kışın hava serin ve yağışlıdır ama otel fiyatları düşer, müzeler sakinleşir; karlı bir günde Sultanahmet ve Boğaz bambaşka bir güzelliğe bürünür.
Ulaşım ve şehir içinde dolaşmak
Şehre iki havalimanından ulaşılır: Avrupa yakasında İstanbul Havalimanı, Anadolu yakasında Sabiha Gökçen. Her ikisinden de metro hatları ve Havaist ile Havabüs otobüsleri şehir merkezine bağlanır. Ankara, Eskişehir ve Konya'dan gelen yüksek hızlı trenler Pendik, Söğütlüçeşme ve Halkalı'ya kadar uzanır.
Şehir içinde en hızlı yol raylı sistemdir: T1 tramvayı Sultanahmet, Eminönü ve Kabataş'ı birbirine bağlar; Marmaray Boğaz'ın altından iki yakayı birkaç dakikada birleştirir. Vapurlar hem en keyifli hem de en ekonomik Boğaz deneyimidir. Tüm toplu taşıma araçlarında İstanbulkart kullanılır; birden fazla kişi aynı kartla binebilir. Trafik özellikle akşam saatlerinde yoğun olduğu için Tarihi Yarımada'da özel araç yerine toplu taşıma tercih edin.
İstanbul'da ne yenir?
İstanbul mutfağı, Osmanlı saray mutfağıyla Anadolu'nun dört bir yanından gelen lezzetlerin buluştuğu yerdir. Güne simit ve çay ya da Boğaz kıyısında serpme kahvaltıyla başlayın. Eminönü'nde balık ekmek, Ortaköy'de kumpir, Kadıköy ve Beşiktaş çarşılarında midye dolma ve kokoreç sokak lezzetlerinin klasikleridir.
Esnaf lokantalarında günlük tencere yemekleri, Sultanahmet'te kuru fasulye ve köfte, Beyoğlu'nda meze sofraları denenmeye değerdir. Tatlı için baklava, Beşiktaş ya da Kadıköy'de profiterol, kışın ise salep ve boza İstanbul'un vazgeçilmezleridir.
